O LXIII Olimpiadzie Matematycznej»Zadanie 2
o zadaniu...
- Zadanie olimpijskie: LXIII Olimpiada Matematyczna
- Zadanie pochodzi z artykułu O LXIII Olimpiadzie Matematycznej
- Publikacja w Delcie: maj 2012
- Publikacja elektroniczna: 28-04-2012
- Artykuł źródłowy w wersji do druku [application/pdf]: (65 KB)
Udowodnić, że w czworościanie
wierzchołek
środek
sfery wpisanej oraz środek ciężkości czworościanu leżą na jednej prostej
wtedy i tylko wtedy, gdy pola trójkątów
i
są równe.

jest równoległobok
Punkty
na krawędziach
spełniają warunki:
Płaszczyzna
przecina krawędź
w punkcie
Wyznacz
masy odpowiednio
a w punkcie
trzy masy:
i
Wtedy
dla
więc środek ciężkości
układu
leży na płaszczyźnie
Ponadto
bo
Skoro
oraz
to
jest środkiem odcinka
Stąd
i z wcześniejszego
wynika
i
i
Płaszczyzna
przecina jego krawędzie boczne
i
odpowiednio
w punktach
i
Wykaż, że

i
zawierają się w jednej płaszczyźnie
i jednocześnie zawierają się w płaszczyznach równoległych, więc są to odcinki
równoległe. Analogicznie równoległe są odcinki
i
Stąd
czworokąt
jest równoległobokiem.
będzie punktem przecięcia przekątnych
i
podstawy
a
– punktem
przecięcia przekątnych
i
równoległoboku
Zauważmy, że odcinek
jest odcinkiem
łączącym środki nierównoległych boków trapezów
i
Jest on równoległy do boków równoległych tych trapezów
oraz

będzie
dowolnym punktem leżącym wewnątrz danego kąta trójściennego, a
i
jego rzutami prostokątnymi na płaszczyzny
zawierające ściany danego kąta trójściennego. Jeśli
i
oznaczają miary kątów dwuściennych,
to miary kątów płaskich
są równe
jest środkiem sfery wpisanej w czworościan
przy czym prosta
jest prostopadła do krawędzi
Znaleźć miarę kąta dwuściennego między płaszczyznami
i


Niech
będą
punktami styczności sfery wpisanej odpowiednio ze ścianami
Z równości
i
wnioskujemy, że czworościany
i
są przystające (
i
jest równy kątowi dwuściennemu
między płaszczyznami
i
Analogicznie dowodzimy, że
kąt dwuścienny między płaszczyznami
i
jest
równy kątowi dwuściennemu między płaszczyznami
i
Wykażemy, że punkty
leżą na jednej
płaszczyźnie. Wtedy, korzystając z poprzednich obserwacji, łatwo obliczyć, że
kąt dwuścienny między płaszczyznami
i
ma miarę
jest prostopadła do prostej
to
(
dostajemy
Analogicznie udowodnimy, że
Zatem punkty
leżą na jednej
płaszczyźnie prostopadłej do krawędzi
co kończy dowód.
Krawędzie podstawy mają
długości
Krawędzie boczne mają
długości
Oblicz objętość tego
ostrosłupa.

jest trójkątem o bokach długości
ma zatem
kąt prosty przy wierzchołku
Analogicznie
Ściana
ma boki długości
czyli jest połówką kwadratu
o boku 3, więc też ma kąt prosty przy wierzchołku
Ustawmy dany
ostrosłup inaczej: niech
będzie podstawą. Wobec powyższych
obserwacji
jest wtedy wysokością i
Stąd
objętość ostrosłupa to

Środki przeciwległych krawędzi
czworościanu są środkami przeciwległych ścian sześcianu, więc ich
odległość równa jest długości krawędzi sześcianu.
Wtedy z twierdzenia 1 z artykułu wynika, że suma kątów
płaskich w każdym wierzchołku jest większa niż
W takim
razie suma wszystkich kątów płaskich w czworościanie jest większa od
Sprzeczność, gdyż ta suma jest równa
kąty
są
rozwarte, a krawędzie
są równe. Dowieść, że trójkąt
jest ostrokątny.
są ostre.
będzie liczbą krawędzi czworościanu o długości
a
liczbą ścian rozwartokątnych. Wyznaczyć największą możliwą
wartość sumy
w którym
Wykażemy, że więcej się nie
da. Przypuśćmy, że istnieje czworościan, dla którego dana suma jest
większa niż
Wynika stąd w szczególności, że liczba krawędzi
długości
jest równa co najmniej
Jeśli jest
krawędzi
długości
to nie ma kątów rozwartych. Jeśli jest
krawędzi
długości
to mogą być co najwyżej dwa kąty rozwarte. Zatem liczba
krawędzi długości
musi być równa
Tym samym
liczba kątów rozwartych musi być równa
Zatem żadne
trzy krawędzie nie mogą więc tworzyć trójkąta równobocznego. To
wyzancza nam jedną (z dokładnością do permutacji wierzchołków)
konfigurację:

będzie dowolnym punktem wewnątrz czworościanu
Dowieść, że
przecina krawędź
w
punkcie
Wtedy korzystając dwukrotnie z twierdzenia 1 z artykułu
dostajemy

leży wewnątrz trójkąta
to
–
wystarczy rozważyć sferę o środku
i otrzymujemy sferyczną wersję
tej nierówności. Analogicznie dowodzimy, że


używając każdej z nich dokładnie raz.
Rozstrzygnij, czy można to uczynić, tak aby suma numerów krawędzi
wychodzących z dowolnego wierzchołka była:
oznacza sumę wszystkich numerów
krawędzi:
oznacza sumę numerów w
-tym wierzchołku (
). Wtedy
bo numer każdej
krawędzi jest liczony dwukrotnie – przy każdym z jej końców. Gdyby
każda z liczb
była podzielna przez 4, to
także. Jednak
nie dzieli się przez 4.

oznacza ich sumę, a
– sumę pozostałych czterech liczb.
Opisana operacja nie zmienia
Początkowo
Tymczasem gdyby
i
to

można rozstawić w wierzchołkach
i na środkach krawędzi ośmiościanu foremnego, tak aby każda
liczba na krawędzi ośmiościanu była średnią arytmetyczną liczb na jej
końcach.
i
i
oraz
i
liczby zapisane na parach przeciwległych ścian sześcianu.
Zauważmy, że w każdym wierzchołku występuje inny spośród ośmiu
możliwych iloczynów
gdzie
Suma liczb
w wierzchołkach jest więc sumą tych ośmiu iloczynów i można ją zapisać
jako