Artykuł źródłowy w wersji do druku [application/pdf]: (89 KB)
Cienkie szklane naczynie ma w przekroju kształt trapezu, a jego dno ma
kształt prostokąta. Do naczynia nalano wody o współczynniku załamania
Jaką wartość musi mieć kąt
między podstawą
a ścianką naczynia, aby przez boczną ściankę nie było widać monety
umieszczonej pod dnem naczynia?
Rozwiązanie
Rys. 1
Rys. 1
Rys. 2
Rys. 2
Niech
będzie kątem załamania promienia przechodzącego z warstwy
powietrza między monetą a dnem naczynia do wody (Rys. 1). Dno naczynia
powoduje tylko niewielkie, równoległe przesunięcie promienia padającego, co
nie wpływa na wynik obserwacji. Ponieważ promień przeszedł z powietrza do
wody, wartość
nie przekracza wartości kąta granicznego
:
Promień padający na boczną ściankę naczynia pod kątem
nie wyjdzie
na zewnątrz, gdy
Zmniejszenie kąta
powoduje
zwiększenie kąta
wystarczy więc rozważyć przypadek graniczny, gdy
Rozważmy sytuację, gdy oba kąty
i
mają
wartość graniczną. W trójkącie
na rysunku 2 mamy wtedy
Zatem nie zobaczymy monety przez boczną ściankę, gdy
czyli